Merkür, Güneş’e en yakın (ortalama, 58 milyon km) gezegen.
Merkür, 88 günde, başlıca gezegenlerin tümünün yörüngelerine oranla dış- merkezliği en büyük olan yörüngeyi çizer. Yerden bakıldığında, Güneş’in iki yanında, 4 aydan biraz daha az bir süre içinde bir salınım yapıyor gibi görünen Merkür, akşam ya da sabah, ancak uzanım anlarında ve gökyüzünün açık olduğu sıralarda gözle görülebilir.
Merkür’ün çapı 4 860 km, yoğunluğu 5,32’dir. Merkür’ün uydusunun bulunup bulunmadığı bilinmemektedir.
Hem Merkür üstüne gönderilmiş radar yansımaları, hem de katı haldeki yüzeyinde bulunan lekelerin gözle ya da fotoğrafla gözlenmesi, son zamanlarda, bu gökcisminin, kendi cevresinde, yıldız dolanımı (yıldız ayı) süresinin 2/3’si kadar bir zamanda, yani 59 günde döndüğünü göstermiştir. Bu değer, Güneş gelgitlerinin etkisi altında oluşan mekanik bir rezonans olayından ileri gelir. Merkür’ün kendi çevresinde 59 günde dönmesiyle Güneş’ in çevresinde 88 günde dolammmm birleşmesinden, Merkür’deki bir Güneş gününün uzunluğunun 2 Merkür yılı, yani 176 gün olduğu sonucu çıkar.
Yaşanamayacak Bir Gezegen
Mart 1974’te Merkür’ün üstünden az yükseklikte geçen A.B.D. sondası Mariner X’un çektiği çok sayıdaki fotoğraf, bu gezegenin yüzeyinin, daha önce fotometri ve polarimetri yöntemleriyle Yer’den yapılan gözlemlerin de belirttiği gibi, Ay’mkine ve Venüs’ünkine çok benzeyen kraterler, dağlar ve düzlüklerden oluşmuş bir yüzey engebesine sahip olduğunu gösterir. Yerçekimi çok zayıf olduğu halde Merkür’ün çok ince bir helyum atmosferi ve şiddeti Yer’inkinin yüzde biri kadar olan bir magnetik alanı vardır. Aydınlık yarıkürenin sıcaklığı 400°C’a (kalayın erime noktası), karanlık yarıküreninkiyse -200°C’a erişmektedir. Hemen hemen hiç atmosferi olmadan gece ve gündüz arasında çok büyük sıcaklık farklarına uğrayan Merkür, üstünde Yer’inkine benzer bir organik yaşam biçimi gelişemeyecek, çorak bir gezegendir.