Katot Nedir?

Katot, birçok elektrikli aygıtta (voltametre, X ışınlı tüpler, katot tübü, elektronik tüp, vb.) bulunan katodun görevi, bir yol izledikten ve çeşitli etkiler yarat­tıktan sonra anot tarafından toplana­cak olan elektronları yaymaktır. Elek­tronların katottan çıkmaları için iki il­keden yararlanılır: Isıl yayınım ve fotoyayınım.

Bir termoelektronik katot, elektrodun ısıtılmasıyla oluşan titreşim ardından elektron yayar. Bu, genellik­le, akımın katettiği arı bir tungsten ya da toryumlu ince bir tel (dolaysız ısınmalı katot) veya çoğunlukla, tümüyle bağımsız, ısıtıcı ince bir telin çevre­lediği, alkali ya da toprak alkali oksit­le kaplanmış nikel bir silindirden (do­laylı ısınmalı katot) oluşur. Fotoelektronik bir katot, kendisine fotonların, yani ışığın (görünür ya da kızılaltı veya morötesi gibi gözle görün­mez) çarpmasıyla elektron sağlar. Bunu oluşturan madde, ışınımın dalga uzunluğuna göre seçilmelidir. Katot, sezyumla kaplı yükseltgenmiş bir gü­müş levhadan oluşur ya da, ampulün camı üstüne antimon ve sonraki işlem­lerin oksite dönüştürdüğü sezyum çök­türülür. Elektronik tübün katodundan ya da bir elektron tabancasından ya­ydan ışınlar, katot ışınları adı altın­da belirtilir. Elektronlardan oluşan bu ışın 1869’da Hittorf tarafından alçak basınçta elektrik boşalımlı bir tüpte bulundu. Boşlukta doğru çizgi halin­de yaydırlar ama, magnetik alan ya da elektrik alan bunları saptırabilir. Katot tübü, elektron yayıcı bir taban­ca ve elektronların yörüngesini değiş­tirebilen elektrikli, magnetik aygıtlar içeren vakumlu cam bir ampuldür. Uzun biçimli olan bu tüp, bir ucunda, kapsadığı elementleri besleyen şişle­ri taşırken, koni biçiminde bir açılışın tabam olan öbür uç, flüorışıl bir ek­randan oluşmuştur. Bu ekran, elek­tronların çarpışma noktasını aydınla­tarak, televizyon ekranlarının üstün­de olduğu gibi görüntü ve eğrilerin el­de edilmesini sağlar. Çok çeşitli boyut­larda olabilen tüp, katot osüografları (titreşim üreteçleri), radarlar, televiz­yon alıcıları ve benzeri aygıtlarla do­nanmıştır. Katot osilografı, benzer bir tüp ve za­man içinde bazı elektriksel büyüklük­lerin gelişimini yansıtacak eğrileri gör­selleştiren az ya da çok karmaşık dü­zenekler içerir. Katot osilografı hızlı olayları çözümleme yeteneğine sahip tek aygıttır. Sanayide çeşitli katot yön­temleri kullanılır. En çok başvurula­nı, korumak ya da süslemek için bir cisim üstüne elektroliz aracılığıyla metallerin çöktürülmesidir (krom kap­lama). Katotsal koruma, bir akım kay­nağı yardımıyla metal parçaları bir katot potansiyeline eriştirerek aşın­malarını önler. Bu sonuç, korunacak metal ve potansiyeli daha negatif olan başka bir metal arasında bir pil oluş­turularak gerçekleştirilebilir. Böyle­ce, ana metal etkilenmeden, destek metalinin yok edüdiği gözlenir. Bu yöntem, denizde magnezyum ya da çinko çubukların yardımıyla gemilerin demir teknelerinin korunmasında kullandır.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir